سيد عبد الحسين طيب

كلم الطيب 121

كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )

اين امر حتما اين نيست كه مؤمن و دوست اهل بيت نباشند ، زيرا اين امور اسباب و مقتضيات است و علت تامه و غير قابل تخلف نخواهد بود ، بلكه تخلف‌پذير است چنانچه بسيار ديده شده كه از آباء فاسد اولاد صالح بوجود آمده ، مانند عكرمة بن ابى جهل و محمد بن ابى بكر و به عكس آن هم مشاهده شد ، مانند كنعان پسر نوح و ابى لهب پسر عبد المطلب ، و اين امور نظير ساير مقتضيات است مانند رفيق خوب و بد و محيط كفر و اسلام و تربيت پدران يا مسامحه آنان و مثل غنا و فقر و امثال اينها لكن هيچ‌كدام علتى كه قابل تخلف نباشد نيست ، چنانچه در جواب شبهه دوم نيز به اين معنى اشاره شد . فرع دوم از فروع عدل : اين ستكه خداوند مريد قبيح بارادهء تشريعى نيست و امر بقبيح نميكند - يعنى - اراده كفر از كافر و اراده معصيت از فاسق نمىنمايد و بفحشاء و منكرات و كارهاى زشت امر نميكند ، بلكه جميع اوامر تشريعى امر بحسن يا نفس امر حسن است چنانچه در قرآن مجيد ميفرمايد : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ « 1 » ( بدرستى كه خدا بعدل و نيكوكارى و اداء حقوق خويشاوندى امر مىكند و از فحشاء و كارهاى زشت و ستم و ظلم نهى ميفرمايد ) . و اشاعره قائلند كه خداوند مريد همه چيزها از ايمان و كفر و خير و شرّ و حسن و قبح ، و موجد جميع آنهاست . ولى بعد از آنكه ثابت شد خداوند فاعل قبيح نيست و بندگان را در افعال خود مجبور ننموده ، بطلان مذهب آنها واضح خواهد بود ، زيرا چنانچه فاعل قبيح مورد مذمت عقلاء مىباشد اراده‌كننده و امركننده بقبيح هم مورد نكوهش و مذمت آنهاست ، و كفر و فسق و قبايح ديگر هم به اختيار بندگان واقع مىشود ، چنانچه در بحث جبر و تفويض گذشت . فرع سوم از فروع عدل : اين ستكه افعال خداوند از روى حكمت و مصلحت

--> ( 1 ) سوره نحل آيه 93